Ngôn ngữ thể hiện mới của Kịch nói đương đại

Cuộc sống hiện đại với nhịp sống đang diễn ra quá nhanh buộc văn hóa cũng phải thay đổi theo cho phù hợp. Nghệ thuật cũng nằm trong xu hướng chung. Sân khấu hiện đại không còn chỗ cho những vở kịch quá dài đi kèm giáo điều lê thê, thiếu sáng tạo.

Kịch nói loay hoay tìm chỗ đứng trong thời hiện đại

Kịch nói, suy cho cùng vẫn là 1 loại hình nghệ thuật giải trí, nên ngôn ngữ càng tiệm cận được với đời sống càng dễ được lòng khán giả. Bên cạnh đó, sự bùng nổ của nhiều loại hình giải trí khiến khán giả, đặc biệt là người trẻ – vốn luôn đòi hỏi cao trong tìm kiếm cách thức giải trí mới, phù hợp thị hiếu, xu hướng thời đại – thờ ơ với Kịch nói.

Theo PGS. TS Phạm Duy Khuê, kịch nói nên tránh sự rườm rà trong lời thoại. Các phân cảnh hành động, diễn biến tâm lý của nhân vật chưa được đào sâu mà lời thoại thì lại quá nhiều.

Sự nghèo nàn về ngôn ngữ, cách thức chỉ đạo, về ý tưởng kịch bản lẫn ngôn ngữ xử lý không gian khiến khán giả không mấy mặn mà với sân khấu Kịch. Diễn viên có nghề tuy vẫn giữ được phong độ, đam mê diễn xuất nhưng chưa thật sự đột phá trong diễn xuất, mang cảm giác 1 màu.

NSND Trần Ngọc Giàu cũng chia sẻ: “Hình thức của vở diễn là cái phải được các tác giả chú trọng trong công tác biên kịch. Bởi vì từ biên kịch mới tạo điều kiện cho đạo diễn sáng tạo nên hình thức vở diễn, và các diễn viên tung hoành trên nền kịch bản. Hình thức vở diễn gần như vẫn không đổi nhiều lắm, cũng bắt nguồn từ biên kịch, cộng với thói quen. Cái cơ bản nữa là hình như chúng ta bị nghèo về xử lý không gian sàn diễn. Chúng ta bị lệ thuộc vào hình thức như lâu nay vẫn làm”.

Để tồn tại, Kịch nói cần ngôn ngữ thể hiện mới

Ngôn ngữ Kịch nói đương đại

Kịch Nói cần phải được làm mới mình từ khâu kịch bản, tác giả, đạo diễn lẫn diễn xuất. Theo đó người diễn viên phải khai thác được nhiều cách diễn xuất khác nhau để lột tả tâm trạng, tình cảm của mình trên sân khấu. 

Lời thoại nên được cập nhật theo đúng xu hướng ngôn ngữ của giới trẻ, những sự kiện được dư luận quan tâm trong thời gian qua, hay những bản nhạc đình đám, được yêu thích để tạo sự gần gũi với khán giả. Ngoài các bài học và ý nghĩa vở kịch mang lại, người xem cũng cần các vở kịch có lối tư duy mới, độc đáo trong cả cách trình bày.

Áp dụng công nghệ và phương tiện media

Nhiều vở diễn hiện nay áp dụng công nghệ cao, phương tiện media trong việc thiết kế sân khấu nhằm tạo ấn tượng về bối cảnh, không gian hoặc thử nghiệm một cách diễn ít thoại, thậm chí không cần thoại mà thay bằng nghệ thuật hình thể, sắp đặt, nghệ thuật ánh sáng, âm thanh… nhằm phóng tác, biên tập các tác phẩm cũ sang một hình thái mới. Nhờ đó, thổi hồn đương đại vào tác phẩm.

Để phát triển trong thời hiện đại, Kịch nói phải có những ngôn ngữ thể hiện mới. Thứ ngôn ngữ đó phải có được dáng vóc riêng biệt, sáng tạo, không hòa tan. Bên cạnh đó, sân khấu kịch không thể chỉ tồn tại đối thoại mãi được, mà phải mang tính ước lệ hơn. Dĩ nhiên bản thân sân khấu đã là ước lệ, nhưng tính ước lệ đó phải phải được nâng tầm hơn nữa, dựa vào nền tảng căn bản của sân khấu Kịch truyền thống.

Một sự thật hiển nhiên, nếu không mau chóng đổi mới, trong tương lai gần Kịch nói sẽ đi đến hồi kết của mình. Đồng thời, trở nên mờ nhạt trong dòng chảy chung của sân khấu thế giới. Nói cách khác, những nguyên tắc của việc ứng dụng cách xử lý không gian, thời gian theo cung cách ước lệ, biểu đạt riêng cũng cần sự tiếp nối sáng tạo để giúp cho sân khấu kịch nói Việt Nam tạo dựng một hình thái kịch nói đậm chất dân tộc…. góp một âm hưởng lạ trong dòng chảy của sân khấu thế giới.

Hiện tại, sân khấu Kịch vẫn đang loay hoay tìm kiếm khán giả. Đây là điều khó có thể tránh khỏi của loại hình nghệ thuật truyền thống. Tuy nhiên, sự thay đổi này của Kịch nói có thể mở ra một hướng đi mới tràn đầy tính tích cực trong tương lai.

Leave a Comment

Scroll to Top